Kể từ ngày 31/3/2026 vừa qua, thương hiệu thời trang Uniqlo đã chính thức áp dụng mức phí 2.000 đồng cho mỗi chiếc túi giấy tại toàn bộ hệ thống cửa hàng trên toàn quốc. Động thái này được truyền thông mạnh mẽ như một bước đi tiên phong nhằm giảm thiểu rác thải và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại (cuối tháng 5/2026), sự kiện này vẫn đang để lại nhiều luồng ý kiến trái chiều từ phía người tiêu dùng và giới chuyên môn.
Bản chất của việc thu phí: Bảo vệ môi trường hay sự dịch chuyển chi phí?
Chúng ta cần nhìn nhận sự việc này một cách thực tế và thẳng thắn. Dưới góc độ truyền thông, thu phí túi giấy mang một chiếc áo khoác "xanh" rất đẹp. Nhưng nếu đặt lên bàn cân kinh tế, đây là một nước đi cắt giảm chi phí vận hành cực kỳ thông minh của Uniqlo.
Trước đây, chi phí bao bì luôn được các doanh nghiệp bán lẻ tính ngầm vào giá vốn hàng bán hoặc ngân sách marketing. Chiếc túi giấy từng là một công cụ quảng cáo di động miễn phí cho thương hiệu. Hiện tại, bằng việc ấn định mức giá 2.000 đồng/túi, Uniqlo đã bóc tách hoàn toàn khoản chi phí này và chuyển giao trực tiếp sang cho người tiêu dùng gánh vác. Một gợi ý cho người tiêu dùng là hãy nhận thức rõ: bạn đang trả tiền để mua một vật dụng đóng gói, thay vì lầm tưởng rằng mình đang quyên góp cho một quỹ môi trường nào đó.
Góp ý thẳng thắn dành cho các nhãn hàng đang có ý định theo bước Uniqlo: Hãy minh bạch về dòng tiền thu được từ việc bán túi. Nếu khoản tiền 2.000 đồng này chỉ chảy thẳng vào biên lợi nhuận của công ty mà không được tái đầu tư cho các dự án phát triển bền vững thực sự, hành động này rất dễ bị coi là "tẩy xanh" (greenwashing) hơn là bảo vệ môi trường.
Không phải ai cũng là Uniqlo: Gợi ý chiến lược cho các thương hiệu khác
Sự thành công bước đầu của Uniqlo trong việc ép khách hàng trả tiền cho túi giấy xuất phát từ vị thế của một ông lớn với tệp khách hàng trung thành khổng lồ. Tuy nhiên, một gợi ý nghiêm túc dành cho các thương hiệu thời trang nội địa hoặc quy mô nhỏ là không nên mù quáng "sao chép" chính sách này.
Nếu nội lực thương hiệu chưa đủ mạnh, việc đột ngột thu phí túi giấy có thể tạo ra trải nghiệm mua sắm tồi tệ. Người tiêu dùng Việt Nam vẫn chưa hoàn toàn quen với việc bỏ tiền ra mua bao bì khi đi mua sắm quần áo. Việc bị yêu cầu trả thêm vài ngàn đồng tại quầy thanh toán đôi khi tạo ra cảm giác chi li, tính toán, làm hỏng cảm xúc hào hứng sau khi chốt đơn.
Thay vì áp dụng hình phạt (thu phí), một gợi ý mang tính xây dựng hơn là sử dụng phần thưởng. Các nhãn hàng có thể cân nhắc việc chiết khấu trực tiếp 5.000 - 10.000 đồng vào hóa đơn cho những khách hàng tự mang theo túi đựng cá nhân. Cách làm này không những khuyến khích được hành vi tiêu dùng xanh một cách tự nguyện, mà còn giữ được thiện cảm tuyệt đối từ phía người mua.
Khi túi giấy bị thương mại hóa: Tiêu chuẩn chất lượng phải thay đổi
Một khi chiếc túi giấy không còn là món đồ "cho không", nó chính thức trở thành một sản phẩm thương mại. Và quy luật của thị trường rất rõ ràng: khách hàng đã trả tiền thì họ có quyền đòi hỏi chất lượng tương xứng.
Nhiều thương hiệu hiện nay đang sử dụng các loại giấy định lượng mỏng, chất lượng in ấn thấp để tiết kiệm chi phí. Điều này có thể tạm chấp nhận khi phát miễn phí. Nhưng hãy thử tưởng tượng khách hàng bỏ ra 2.000 đồng mua một chiếc túi, chỉ để nó bục đáy ngay khi gặp một cơn mưa rào bất chợt hoặc đứt quai khi đựng quá hai chiếc quần jeans. Đó là một thảm họa về mặt dịch vụ.
Góp ý cho các phòng ban thu mua và marketing: Hãy lập tức nâng cấp chất lượng bao bì nếu bạn có ý định thu phí. Túi giấy lúc này cần được thiết kế bằng các loại vật liệu dày dặn hơn, chống thấm nước tốt hơn và đặc biệt phải có khả năng tái sử dụng nhiều lần để xứng đáng với giá trị mà khách hàng bỏ ra.
Gợi ý tối ưu từ góc nhìn của xưởng sản xuất
Đứng ở vị thế của In Việt Nhật – một đơn vị trực tiếp vận hành hệ thống máy in công nghiệp và gia công bao bì, chúng tôi nhận thấy nhiều doanh nghiệp đang giải quyết sai bài toán chi phí.
Thay vì đẩy khó khăn cho khách hàng, một gợi ý chuyên môn là các doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng bao bì của mình. Rất nhiều thương hiệu đang phải chịu mức giá bao bì cao ngất ngưởng do làm việc qua các công ty trung gian, hoặc thiết kế kích thước túi không tối ưu dẫn đến lãng phí khổ giấy in.
Nên xem xét việc làm việc trực tiếp với các xưởng sản xuất gốc. Ví dụ, bằng việc đặt in túi giấy tại In Việt Nhật, doanh nghiệp có thể nhận được các gợi ý tinh chỉnh về định lượng giấy (từ 250gsm xuống 200gsm nhưng đổi sang loại giấy dai hơn), hay thiết kế lại phom dáng túi để ghép khuôn in hiệu quả. Những tối ưu nhỏ trong kỹ thuật này có thể giúp giảm từ 20% đến 30% giá thành bao bì, giải quyết triệt để áp lực chi phí mà không cần phải thu thêm tiền của khách mua hàng.
Túi giấy có thực sự "xanh" như lời đồn?
Cuối cùng, chúng ta cần phản biện lại một định kiến phổ biến: "Cứ dùng túi giấy là bảo vệ môi trường". Sự thật phũ phàng là quá trình sản xuất giấy tiêu tốn cực kỳ nhiều nước, năng lượng và hóa chất tẩy trắng. Khí thải carbon để sản xuất một chiếc túi giấy thậm chí còn cao hơn túi nilon.
Túi giấy chỉ thực sự thân thiện với môi trường khi nó được tái sử dụng ít nhất 3-4 lần trước khi đem đi tái chế. Do đó, việc Uniqlo áp dụng thu phí để hạn chế khách hàng sử dụng túi bừa bãi là một hướng đi có lý luận nền tảng. Tuy nhiên, một gợi ý để hoàn thiện bức tranh này là các thương hiệu nên ưu tiên sử dụng giấy Kraft tái chế (loại giấy không qua tẩy trắng hóa học) thay vì các loại giấy Couche hay Ivory cán màng nilon bóng bẩy – những loại vật liệu thực chất rất khó phân hủy trong tự nhiên.
Tóm lại, chính sách của Uniqlo từ cuối tháng 3/2026 vừa qua là một cú hích cần thiết để toàn ngành bán lẻ nhìn nhận lại vai trò của bao bì. Nhưng thay vì chỉ nhìn vào bề nổi để làm theo, mỗi doanh nghiệp nên tự đánh giá lại vị thế thương hiệu của mình, đồng thời tối ưu hóa khâu sản xuất cốt lõi để đưa ra những quyết định thực sự mang lại lợi ích cho cả môi trường, khách hàng và doanh nghiệp.
Nguồn tham khảo: https://thanhnien.vn/uniqlo-viet-nam-sap-thu-2000-dong-tui-giay-18526033110021647.htm
